عبد الرزاق الكاشاني ( القاشاني )

141

مجموعه رسائل ومصنفات كاشانى

گونه‌هاى مختلف محرّمات نيز اشاره مىكند امّا در تمامى اين نوشتار سر آن دارد كه رستگارى نهايى آن شيخ سبق برده را نشان دهد . از اين رو نخست به يكسانى مردمان در أصل خلقت - كه آن را نتيجهء فطرت يكسان مىداند - اشاره مىكند وزان پس آنان را به دو بخش تقسيم مىكند : الف : مشركان ب : موحّدان . امّا چون اين مسأله دربارهء كسى كه همهء حاضران مجلس به موحّد بودن أو اذعان داشته‌اند ، مطرح شده ، تنها همين قسم را به توضيح مىگيرد ؛ از منظر أو موحّدان به سه دسته ودو دستهء نخست نيز بر دو دستهء ديگرند : 1 - موحّد بتقليد وايمان : الف : نيكوكاران ب : گناهكاران . 2 - موحّد بتحقيق وبرهان : الف : ابرار ب : فجّار . 3 - موحّد بعرفان وعيان : وچون موحّدينى كه در اين دسته جاى دارند مصداق « بي يسمع وبي يبصر وبي يبطش » هستند وهيچ گاه آلوده بگناه نمىشوند ، پس دستهء دوّمى در اين قسم بفرض در نمىآيد . حال آن شيخ مورد بحث اگر از اين سوّمين قسم بحساب آيد آنچه انجام داده است أصلا براي أو در زمرهء گناهان نيست ، چه بأمر حق بآن قيام كرده است ؛ واگر از دومين گروه بحساب آيد بمقتضاى كريمهء يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئاتِهِ « 1 » ونيز چنانچه از نخستين دسته بشمار آيد بمقتضاى يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ آن گناه سبب عذاب وعقاب وى نخواهد شد ، بدين ترتيب عبد الرزّاق نتيجة مىگيرد كه « بهيچ وجه بر عذاب أو جازم نتوان شد . فاستوسع رحمة اللّه ! » « 2 » . بيفزايم كه اين تقسيم بندى ، بر أساس برداشت أو از آيات كريمه صورت پذيرفته وجاى جاى اين رساله به آن آيات زينت يافته است . ارائه پيش از اين ارائه‌اى از اين رساله صورت نگرفته است .

--> ( 1 ) . كريمهء 9 تغابن و 5 طلاق . ( 2 ) . كريمهء 9 زمر .